Kimyasal analiz ilgilenilen maddenin içeriğinin öğrenilmesi için yapılan kalitatif (maddenin ne olduğunu anlamak için yapılan analiz) analizlerdir. Gıdanın içeriğinde ki yüzdelik ( %) miktarın ne kadar olduğunu tespit etmek için yapılmaktadır.
Gıda numunelerinin değerlendirmesinde kimyasal analizlerin önemi oldukça fazladır. Gıda sektörü her geçen gün gelişmektedir. Bu sebeple artan üretimlerle beraber kimyasal analizlere ve kimyasal analiz laboratuvarına olan doğru orantıda artmaktadır.
Artan üretim ile beraber bilinçli yada bilinçsiz gıda sektöründe hatalar yapılmaktadır. Tüketiciler bu durumda problem yaşamaması ve sektörün olumsuz etkilenmemesi için kimyasal analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Bu analizler gıdanın kontrol edilmesi için devlet tarafından yapılmaktadır. Gıdalarda yapılan kimyasal analizleri paylaşacağız.
Gıdalarda Yapılan Kimyasal Analizler
- Kül Tayini
- Kükürtdioksit (SO2) Tayini
- Toplam Ağır Metal (Kurşun cinsinden) Tayini
- Nitrat ve Nitrit Tayini
- Protein Tayini
- Karbonhidrat ve Enerji Değeri Tayini (Hesaplama Yoluyla)
- Monosodyum Glutamat (MSG) Tayini
- Diyet Lif Tayini
- Toplam Yağ Tayini
- Toplam Şeker, İnvert Şeker ve Sakkaroz Tayini (Lane-Eynon Yöntemi)
- Toplam Şeker, İnvert Şeker ve Sakkaroz Tayini (Luff-Schoorl Yöntemi)
- Tuz Tayini (Mohr Yöntemi)
- Nişasta Aranması
Alkol Miktarı, Asitlik, Serbest Yağ Asitliği (FFA), Asit Sayısı, Azot Miktarı, Boya Miktarı, Diyet Lifi, Formol Sayısı, Fosfat Analizi, Gluten Analizi, Ham Protein Tayini, HCl´de Çözünmeyen Kül, İyot Sayısı, Karbonhidrat Analizi, Külde Alkallik, Metobolik Enerji, Nişasta Miktarı Analizi, Peroksit Değeri Analizi, Sabunlaşma Sayısı, Sülfat, Toplam Enerji, Toplam Uçucu Bazik Azot, Uçar Asit Miktarı, Yağ Analizi, Tuz Tayini, Ham Selüloz Analizi, Toplam Şeker/İnvert Şeker/Sakkaroz Tayini, Uçucu Yağ Analizi, Sabun Miktarı Analizi, Sabunlaşma Sayısı Analizi, Uçucu Olmayan Eter Ekstraktı, Sabunlaşmayan Maddelerin Tayini, Hidroksiprolin (Kolojen et/protein Oranı)
Kimyasal analizler, uzman ve yetkili laboratuvarlar tarafından aşağıdaki esaslar doğrultusunda gerçekleşmektedir.
- Türk Gıda Kodeksi
- Gıdalara yönelik diğer yasal düzenlemeler
- Yerli ve yabancı kuruluşlar tarafından yayınlanan standartlar
- Genel kabul gören test ve analiz yöntemleri
Gıdalarda yapılan kimyasal analizlerin nitelikleri
– Çeşitli bitkisel ve hayvansal gıda ürünlerinde bulunan, demir, bakır, çinko, kurşun, civa ve sodyum gibi metaller
- Gıda boyaları ve benzeri gıda katkı maddeleri
- Yaş sebze ve meyve ürünlerinde pestisit (kimyasal ilaç) ve benzer kalıntı maddeleri
- Kuru gıdaların kurutma hatası veya uygun olmayan saklama koşulları yüzünden ortaya çıkan problemler (mikotoksin analizleri)
- Gıda ürünlerinin türüne bağlı olarak acılık, asitlik, çözünmeyen kül, toplam kül, çözünürlük, saflık, enerji miktarı, indirgen şeker, invert şeker, karbonhidrat, serbest yağ asitleri, toplam şeker, tuz ve benzeri maddeler
Kimyasal analizlerin yapıldığı en çok alan gıda sektörüdür. Gıdalarda raf ömrünü uzatmak için içeriğinde kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Gıdaların içerisinde kullanılan yabancı maddelerin belirlenen yasal sınırın üzerinde kullanılması insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Gıdalarda kimyasal analizler ile gıdaların içeriğine ilave edilen renklendiriciler, tatlandırıcılar, koruyucular ve antioksidanların miktarı tespit edilmektedir. Bu sebeple gıda da kimyasal analizler çok önemlidir.
Gıda kimyasal analiz laboratuvarları içerisinde gerçekleştirilen bütün ölçümlerin, test ve analiz çalışmalarının doğru veriler iletmesi için ulusal ve uluslararası geçerliliği bulunan analiz yöntemlerinin uygulanması gerekmektedir.
.