

Üreticiler, değişen yaşam şartları ve gelişen teknoloji ile birliktegıda ürünlerinde kimyasal maddeler kullanmaya başlanmıştır.
Artan ürün çeşitliliği ve toplumda oluşan farklı lezzet algısı gıdalarda kimyasal madde kullanmaya yönelmiştir.
Tatlandırıcılar ilk olarak şeker hastaları için üretilmiştir. Daha sonra obezite problemi yaşayanlar insanlar da tatlandırıcılara yönelmiştir.
Dünya’ da son yıllarda şeker kullanımı oldukça artmıştır. Fakat günlük olarak fazla ve ölçüsüz tüketilen şeker insan sağlığına olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bunun sonucunda artan talepler doğrultusunda tatlandırma amaçlı tatlandırıcıya doğru orantıda talep artmıştır.
Tatlandırıcı şekerden daha tatlı ve daha az enerji veren kimyasal bir maddedir.
Gıdalarda şeker tayinleri ;
1) Gıdaların bileşiminde bulunan toplam şeker ve invert şeker miktarını tespit etmek
2) Prosese (üretimin işlemlerine) yön vermek
3) İçeriklerinde sahip oldukları enerji miktarını bulabilmek
4) Standarda uygun olup olmadığını saptamak
Şeker tayininde kullanılan yöntemler ;
– Volumetrik yöntem
– Gravimetrik yöntem
– Enstürümantal yöntemlerdir
Genel olarak gıdalarda kullanılan tatlandırma maddeleri sakkaroz içeren maddelerdir. Bu tatlandırıcılar
– Sorbitol-Mannitol-Ksilitol- Eritritol- Asesülfam- Aspartam- Siklamat- Sakkarin- Alitam- Thaumatin-Dulkin- Neotime
Tatlandırıcılar ilk olarak şeker hastaları için üretilmiştir. Daha sonra obezite problemi yaşayanlar insanlarda tatlandırıcılara yönelmiştir.
Tatlandırıcıların şekere göre tatlılık oranları karşılaştırılması ;
Tatlandırıcı = Şekere Göre Tatlılık Oranı
Asesülfam- K 200 x
Aspartam 180 x
Neotam 7000x
Sakkarin 300x
Sükraloz 600x
Şekerlerin her türlüsü insan sağlığı açısından zararlıdır. Şekere alternatif olarak üretilen tatlandırıcılar gıdaların içerisinde kullanılmaktadır. Tatlandırıcı içeren işlenmiş gıdalar her zaman saf ve temiz olmamaktadır. İnsan vücuduna giren şekerin her hali zararlıdır.
Vücuda giren şeker, rigliserid yükselmesine, vücutta insülin direncine ve karaciğerde yağlanmaya neden olmaktadır.
Dulcin yapay bir tatlandırıcı olan kimyasal bir bileşiktir. Yapılan gıda da tatlandırıcı analizleri sonucu olumsuz yönleri ortaya çıkmıştır. Gıda sektörün de kullanımını yasaklanmıştır. Günümüzde gıda katkı maddelerini kullanmak, beslenme şeklinin bir parçası haline gelmiştir. Fakat bilinen bir gerçek vardır ki gıda katkı maddelerinin bir kısmı insanlarda kanserojen etkiler yaparken, bir kısmı mevcut kanser hücrelerinin etkinliğini artırmaktadır.
İnsanların bazı gıda katkı maddelerini tüketebilmesi için güvenli sınır değerleri belirlenmiştir. Katkı gıdalarının ne kadar miktarda içerisinde bulunması gerektiği yapılan araştırmalar ile sınırlama getirilmiştir. Ayrıca zararlı olan tatlandırıcı yada katkı maddelerinin kullanımı yasaklanmıştır. Örneğin dulcin zararlı tatlandırıcılar arasında yer almaktadır. Sentetik bir tatlandırıcıdır ve karaciğer kanserine sebep olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu sebeple kullanımı insan sağlığı için yasaklanmıştır.
Yetkili laboratuvarlar tarafından tatlandırıcıların zararlı olanları ve kullanım yasal miktarı tespiti yapılmaktadır. Yapılan analizlerde yüksek performanslı sıvı kromatografisi yöntemi (HPLC) tercih edilmekte ve yerli ve yabancı kuruluşlar tarafından yayınlanan standartlara uyulmaktadır. HPLC yönteminde çok yüksek basınçta mobil faz verilmekte ve daha yüksek çözünürlükte ayırım yapılması sağlanmaktadır.