Günümüzde gıda ürünleri teknolojinin gelişmesiyle beraber hazır olarak satılmaktadır. Eski dönemlere baktığımız zaman insanların yaşamını sürdürebileceği gıdaları evlerinde üretip, kendi saklama koşullarında üretim yapıyorlardı.
Fakat artan nüfus ile beraber gıda sanayisinde üretim miktarı ve çeşitlilik artmaktadır. Ürünler fazla üretildiği için ve satışı hemen olmayacağı için raf ömrü süresi arttırma politikası ortaya çıkmıştır.
Paketli bir gıda ürünü, tüketici tarafından tüketilebildiği sürece satışa sunulmaktadır. Bu süre raf ömrü olarak nitelendirilmektedir.
Raf ömürleri her ürün için farklılık göstermektedir.
Örneğin ; peynirler, etler, sebze-meyveler, fırıncılık ürünleri, dondurulmuş ürünler farklı raf ömürleri süreleri belirlenmiştir.
Gıdaların raf ömrüne etki eden birçok etken bulunmaktadır. Bunlar çevresel faktörler ve gıdanın iç faktörleri olmak üzere ayrılmaktadır.
Çevresel faktörler gıdanın saklandığı sıcaklık, ambalajlama yöntemleri, nem, oksijen, ışık gibi faktörler sayılmaktadır.
Gıdaların raf ömürlerine ait bilgileri, ambalaj üzerinde ki besinlerin içeriğinin yer aldığı kısımda bulunmaktadır. Raf ömrü tarihleri son tüketim tarihi olan (STT) ve tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) olarak iki farklı şekilde kullanılmaktadır.
Raf ömrü testleri gıdanın kimyasal, tekstürel, enzimatik, mikrobiyal ve duyusal değişimlerin tespit edilmesi amacıyla yapılmaktadır.
Gıda Endüstrisinin talepleri doğrultusunda gerçek zamanlı ve hızlandırılmış raf ömrü olarak yöntemler kullanılmaktadır.
Gerçek Zamanlı Raf Ömrü Çalışması
Gıdaların belirlenen tüketim süresine kadar belirli sürelerle analizler yapılır ve bozulma süreleri tespit edilmektedir.
Bu analizler çabuk bozulan ve raf ömrü bir yıldan daha az süre olan ürünlerde gerçekleşmektedir.
Hızlandırılmış Raf Ömrü Çalışması
İklimlendirme kabini denilen sistem kullanılarak belirli süre zarflarında genellikle yüksek sıcaklık, ışık, oksijen ve nem gibi gıdalardaki bozulmaların hızlanmasını ile test süresini kısaltmak amaçlıdır. Raf ömrü süresi tahmini olarak Arrhenius denklemine göre hesaplanmaktadır.
